Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc ứng dụng công nghệ 4.0 vào công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đã trở thành xu thế tất yếu đối với các cơ quan, đơn vị nhà nước. Đối với Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt, đổi mới phương thức tuyên truyền pháp luật không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng mà còn tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cộng đồng dân cư vùng đệm trong công tác bảo tồn thiên nhiên và phát triển lâm nghiệp bền vững.
Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt hiện được giao quản lý hơn 86.000 ha rừng đặc dụng và rừng phòng hộ nằm trên địa bàn 05 xã vùng cao biên giới phía Tây của tỉnh Nghệ An. Địa bàn quản lý chủ yếu là vùng núi cao, biên giới, giao thông đi lại khó khăn, dân cư phân tán, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn và điều kiện tiếp cận thông tin chưa đồng đều. Trong bối cảnh đó, việc đổi mới hình thức tuyên truyền theo hướng trực quan, hiện đại, dễ tiếp cận được xác định là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả phổ biến pháp luật về lâm nghiệp, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học đến người dân và cộng đồng địa phương.
Những năm gần đây, Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt đã chủ động đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và các nền tảng truyền thông hiện đại vào công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, cùng Website của đơn vị được khai thác hiệu quả để đăng tải tin bài, hình ảnh, video và các chuyên mục truyền thông về Luật Lâm nghiệp, các quy định liên quan đến quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, bảo tồn động thực vật hoang dã, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và các quy định pháp luật liên quan đến tài nguyên thiên nhiên.
Sử dụng các hình ảnh trực quan giúp người dân dễ tiếp cận thông tin tuyên truyền
Thông qua hình thức truyền tải trực quan, ngắn gọn, dễ hiểu và dễ tiếp cận, các nội dung pháp luật đã được lan tỏa nhanh chóng đến đông đảo người dân vùng đệm, đặc biệt là các hộ nhận khoán bảo vệ rừng, cộng đồng dân cư thôn bản, học sinh, đoàn viên thanh niên, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số và các lực lượng thường xuyên tham gia công tác quản lý, bảo vệ rừng tại cơ sở. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ góp phần khắc phục những hạn chế về khoảng cách địa lý, điều kiện giao thông và hạ tầng thông tin tại khu vực miền núi, mà còn giúp tiết kiệm đáng kể thời gian, kinh phí trong công tác tuyên truyền. Đồng thời, phương thức truyền thông hiện đại này đã nâng cao hiệu quả tiếp nhận thông tin, tạo điều kiện để người dân ở vùng sâu, vùng xa dễ dàng tiếp cận các chủ trương, chính sách, quy định của pháp luật liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển lâm nghiệp bền vững. Qua đó, từng bước nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm của cộng đồng trong công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng và môi trường sinh thái trên địa bàn.
Bên cạnh việc tăng cường truyền thông trên nền tảng số, đơn vị còn chú trọng xây dựng nhiều sản phẩm truyền thông hiện đại như infographic, pano điện tử, video clip, phóng sự ngắn, hình ảnh trực quan và các chuyên mục tuyên truyền trực tuyến. Nội dung tuyên truyền được xây dựng phù hợp với thực tiễn địa phương, gần gũi với đời sống của người dân vùng đệm, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong công tác quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
Đặc biệt, việc sử dụng các nhóm Zalo cộng đồng tại các thôn bản đã phát huy hiệu quả tích cực trong việc truyền tải nhanh chóng các văn bản chỉ đạo, cảnh báo nguy cơ cháy rừng, thông tin về thời tiết cực đoan, tình hình vi phạm lâm luật cũng như các quy định mới của pháp luật. Đây được xem là giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế tại khu vực miền núi, vừa tiết kiệm chi phí vừa bảo đảm tính kịp thời và hiệu quả trong công tác truyền thông.
Song song với hoạt động truyền thông trực tuyến, Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt tiếp tục duy trì và đổi mới các hình thức tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở. Các buổi họp dân, sinh hoạt cộng đồng, truyền thông lưu động hay hoạt động ngoại khóa tại trường học được lồng ghép trình chiếu video, hình ảnh, tài liệu điện tử nhằm tăng tính trực quan và tạo sự tương tác với người dân. Sự kết hợp linh hoạt giữa tuyên truyền truyền thống và công nghệ số đã góp phần nâng cao hiệu quả phổ biến pháp luật, từng bước thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng trong công tác bảo vệ rừng.
Việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền pháp luật không chỉ giúp đổi mới phương thức truyền thông mà còn góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về lâm nghiệp và bảo tồn thiên nhiên. Qua đó, nhận thức của người dân về vai trò, trách nhiệm trong quản lý, bảo vệ rừng từng bước được nâng lên; nhiều hành vi vi phạm pháp luật lâm nghiệp được hạn chế; tinh thần tham gia bảo vệ tài nguyên rừng trong cộng đồng ngày càng được phát huy.
Trong thời gian tới, Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt tiếp tục xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Đơn vị sẽ tiếp tục đầu tư xây dựng các sản phẩm truyền thông số hiện đại, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, viên chức, góp phần xây dựng nền quản lý bảo vệ rừng hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Hồng Biển - Phòng Khoa học và HTQT
