Trong bối cảnh tài nguyên rừng và đa dạng sinh học đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, khai thác tài nguyên và sức ép phát triển kinh tế - xã hội, công tác bảo tồn các loài thực vật bản địa, quý hiếm ngày càng trở nên cấp thiết. Trước yêu cầu đó, Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt đã và đang triển khai xây dựng, trồng bổ sung và chăm sóc Vườn thực vật ngoại vi như một giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn nguồn gen thực vật quý hiếm, phục vụ nghiên cứu khoa học và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ thiên nhiên.

Vườn thực vật ngoại vi Pù Hoạt từng bước trở thành điểm nhấn về bảo tồn đa dạng sinh học và giáo dục môi trường

Vườn thực vật ngoại vi được định hướng trở thành khu bảo tồn chuyển chỗ đối với các loài thực vật rừng bản địa có giá trị sinh thái, khoa học và kinh tế cao đang có nguy cơ suy giảm ngoài tự nhiên. Qua quá trình điều tra, rà soát và lựa chọn loài phù hợp với điều kiện sinh thái khu vực, đơn vị đã tổ chức trồng bổ sung nhiều loài cây quý hiếm như Lim xanh, Pơ mu, Bách xanh, Trầm hương, Kim giao, Lát hoa,… cùng nhiều loài thực vật thuộc họ Long Não và các loài cây dược liệu bản địa.

Đây đều là những loài cây có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái, phục hồi rừng tự nhiên và bảo tồn nguồn gen thực vật quý hiếm, đặc hữu của khu vực Bắc Trung Bộ. Việc bảo tồn, lưu giữ và phát triển các loài cây không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn đa dạng sinh học mà còn tạo nguồn vật liệu phục vụ nghiên cứu khoa học, nhân giống, phục hồi hệ sinh thái rừng và phát triển lâm nghiệp bền vững trong tương lai.

Để đảm bảo cây sinh trưởng và phát triển ổn định, Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật trong quá trình trồng và chăm sóc. Từ khâu xử lý thực bì, chuẩn bị đất, lựa chọn cây giống đạt tiêu chuẩn đến việc bố trí mật độ và thời vụ trồng đều được triển khai bài bản, khoa học. Sau khi trồng, cây được chăm sóc định kỳ thông qua các hoạt động phát dọn dây leo, làm cỏ, bón phân, kiểm tra sâu bệnh và theo dõi sinh trưởng thường xuyên nhằm nâng cao tỷ lệ sống cũng như khả năng thích nghi của cây trồng với điều kiện tự nhiên.

Công tác chăm sóc, theo dõi sinh trưởng cây trồng được thực hiện thường xuyên, bài bản

Đến nay, nhiều loài cây tại Vườn thực vật ngoại vi đã sinh trưởng ổn định, thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên và bước đầu hình thành quần thể thực vật phục vụ công tác bảo tồn lâu dài. Đây không chỉ là nơi lưu giữ nguồn gen thực vật quý hiếm mà còn là cơ sở phục vụ nghiên cứu khoa học, phục hồi rừng và phát triển các mô hình trồng cây bản địa trong tương lai.

Cây trồng tại Vườn thực vật ngoại vi sinh trưởng ổn định và thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên

Song song với hoạt động bảo tồn, Vườn thực vật ngoại vi còn đóng vai trò là nơi nghiên cứu, thực nghiệm và giáo dục môi trường. Các loài cây được gắn biển tên, giới thiệu thông tin giúp cán bộ, học sinh, sinh viên và người dân địa phương dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu về đặc điểm sinh học, giá trị và vai trò của các loài thực vật rừng trong hệ sinh thái tự nhiên.

Thông qua các hoạt động tham quan, học tập thực tế và truyền thông cộng đồng, Vườn thực vật ngoại vi góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò quan trọng của rừng và đa dạng sinh học đối với môi trường sống và phát triển bền vững. Qua đó, từng bước lan tỏa tinh thần trách nhiệm chung tay bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và gìn giữ nguồn gen quý hiếm cho thế hệ mai sau.

Việc xây dựng và phát triển Vườn thực vật ngoại vi thể hiện quyết tâm của Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt trong việc đa dạng hóa các giải pháp bảo tồn thiên nhiên, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn tại chỗ và bảo tồn chuyển vị. Đồng thời, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học gắn với phát triển lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Trong thời gian tới, Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hoạt sẽ tiếp tục mở rộng diện tích trồng bổ sung, đa dạng hóa các loài thực vật bản địa, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý và theo dõi sinh trưởng cây trồng, từng bước hoàn thiện Vườn thực vật ngoại vi trở thành điểm nhấn về bảo tồn đa dạng sinh học và giáo dục môi trường của khu bảo tồn.

Hồng Biển - Phòng Khoa học và HTQT